» Strona Główna » Prawa kobiety w islamie » Prawa żony

Prawa żony

Allah Najwyższy (Subhaanahu wa ta´ala- Chwała Jemu i Wyniosłość) mówi:

(I z Jego znaków jest to, iż On stworzył dla was żony z was samych, abyście mogli odpocząć do nich; i ustanowił między wami miłość i miłosierdzie. ) (Qur’an 30:21)

Wśród znaków świadczących o potędze Allaha (Subhaanahu wa ta´ala- Chwała Jemu i Wyniosłość) jest stworzenie kobiety z mężczyzny i dla mężczyzny, aby wspólnie odpoczywali zarówno fizycznie jak i duchowo.

W islamie żona jest filarem utrzymującym społeczeństwo a także jego podstawą, na której buduje się rodzinę muzułmańską. Islam dał żonie prawa i nałożył na nią obowiązki, do których zalicza się m.in.:

prawo do ‘as-sadak’

Jest obowiązkowym darem małżeńskim od męża dla żony. Do ‘as-sadak’ nie mają prawa najbliżsi członkowie jej rodziny, jeśli nie wyrazi ona na to zgody. Bez tego daru akt małżeński nie jest ważny. ‘As-sadak’ jest mocnym dowodem na to, że kobieta posiada prawo do własności. Nawet, jeśli narzeczona zgodzi się na związek małżeński bez tego daru to i tak mężczyzna musi go jej ofiarować. Po zawarciu związku żona ma całkowite prawo do swobodnego rozporządzania as-sadak. Allah Najwyższy (Subhaanahu wa ta´ala- Chwała Jemu i Wyniosłość) mówi:

(I dawajcie kobietom wiana jako dar. Jeśli one jednak są dobre dla was i użyczą wam cośkolwiek z niego, to jedzcie to dla zdrowia i pomyślności. ) (Qur’an 4:4)

Po rozwodzie ‘as-sadak’ należy do żony, a mąż nic nie może z niego wziąć. Przed islamem rozwodzący się mąż miał prawo zabrać żonie część daru, dlatego Allah Najwyższy (Subhaanahu wa ta´ala- Chwała Jemu i Wyniosłość) określił to jako grzech i objawił:

A jeśli chcecie zamienić żonę na drugą, a jednej z nich daliście kintar, to nie odbierajcie z tego nic! Czyż moglibyście cokolwiek zabrać, zniesławiając się i popełniając grzech oczywisty? Jakże moglibyście jej to zabrać, skoro byliście niegdyś związani, a one otrzymały od was uroczyste przyrzeczenie? ) (Qur’an 4:20)

W innym wersecie Kur’anu czytamy:

(O wy, którzy wierzycie! Nie jest wam dozwolone, abyście dziedziczyli kobiety wbrew ich woli. I nie przeszkadzajcie im zabrać część tego, co im daliście, chyba, że dopuszczą się jakiegoś wszeteczeństwa oczywistego. Obchodźcie się z nimi w sposób przyzwoity. A jeśli czujecie względem nich wstręt, to, być może, czujecie wstręt do czegoś, w czym Bóg umieścił wielkie dobro. ) (Qur’an 4:19)

W powyższym wersecie Allah (Subhaanahu wa ta´ala- Chwała Jemu i Wyniosłość) zagwarantował żonie następujące prawa:

- zakaz odebrania kobiecie spadku wbrew jej woli, gdyż w Arabii przed islamem (była o tym mowa), gdy umierał mąż jego najbliższa rodzina dziedziczyła jego żonę wydając ją za mąż lub nie, albo całkowicie zabraniając jej zamążpójścia, co wynikało z większego prawa do niej, jakie miała rodzina męża traktując żonę jako część majątku, który w drodze dziedziczenia przejmowała rodzina męża.
- zakaz utrudniania żonie życia, wyrządzania jej szkód w postaci wyzwisk, przywłaszczania jej majątku lub zakaz opuszczania domu i inne podobne krzywdy, które mąż stosuje, aby zmusić żonę do oddania jej majątku w zamian za rozwód
- islam pozwolił mężczyźnie utrudnić życie żonie, która popełniła wielki grzech, jakim jest cudzołóstwo, ale powinno to trwać jedynie do momentu, aż mąż odzyska dar, który ofiarował żonie przed małżeństwem i rozwiedzie się z nią.
- nakaz przyzwoitego traktowania żony przez męża, który powinien używać łagodnych i przyjemnych słów i czynić to, co ją zadawala.

prawo do sprawiedliwości i równości

Jest to w przypadku, kiedy mężczyzna ma więcej niż jedną żonę. Dotyczy to takich kwestii jak zapewnienie jedzenia, ubrania, miejsca zamieszkania oraz poświęcenia tyle samo czasu każdej z żon. Prorok (salla-llahu ´alaihi wa salam- Pokój i błogosławieństwo Allaha niech będą z nim) powiedział:

„Jeśli ktoś ma dwie żony i skłania się ku jednej z nich bardziej, niż ku drugiej, to w dniu Sądu Ostatecznego przyjdzie z wykrzywioną jedną połową ciała.” (Sahih Ibnu Habban, Hadis Nr.4207)

prawo do utrzymania

Mąż zobowiązany jest do utrzymania żony zapewniając jej odpowiednie mieszkanie oraz podstawowe potrzeby tj. jedzenie, ubranie. Wysłannik Allaha (salla-llahu ´alaihi wa salam- Pokój i błogosławieństwo Allaha niech będą z nim) powiedział:

„Bądźcie dobrzy dla kobiet, gdyż one są u was brankami(...) I na was ciąży obowiązek żywienia i ubrania ich w sposób przyzwoity...” (Sahih Muslim, Hadis Nr.1218)

Obowiązkiem męża jest wydawanie w miarę jego możliwości z jego majątku na potrzeby żony, bo Allah Najwyższy (Subhaanahu wa ta´ala- Chwała Jemu i Wyniosłość) mówi:

(Niech ten, który żyje w dostatku, wydaje według swojego dostatku! Niech ten, któremu zostało wymierzone, wydaje według tego, co dał mu Bóg! Bóg nie obciąża żadnej duszy niczym innym, niż tym, co jej dał. ) (Qur’an 65:7)

W przypadku skąpstwa męża żona może korzystać z jego majątku na zaspokojenie potrzeb własnych oraz dzieci, bez jego wiedzy. Dowodem na to jest poniższy hadis:

Hind bint Utbah (radia-llahu ´anhu- Niech Allah będzie zadowolony z niego) powiedziała Wysłannikowi (salla-llahu ´alaihi wa salam- Pokój i błogosławieństwo Allaha niech będą z nim): ‘Abu Sufjan jest skąpym człowiekiem, nie łoży na mnie, ani na moje dzieci tyle ile potrzeba. Czy mogę wziąć trochę z jego majątku bez jego wiedzy?’ Prorok (salla-llahu ´alaihi wa salam- Pokój i błogosławieństwo Allaha niech będą z nim) odpowiedział:

‘Weź z jego majątku rozsądnie, aby zaspokoić podstawowe potrzeby twoje i dzieci." (Sahih al-Buchari, Hadis Nr.5049)

W przypadku, jeśli mąż nie może utrzymać żony lub jest nieobecny i nie pokrywa kosztów związanych z jej utrzymaniem oraz odmawia towarzyszenia żonie, co szkodzi jej, ma ona wówczas prawo na własną prośbę wnieść pozew o rozwód. Abi az-Zinad przekazał:

„Zapytałem Saida bnu al-Musejib, co w przypadku, jeśli mężczyzna nie jest w stanie utrzymać swojej żony? Powiedział: Będą rozdzieleni. A ja znów zapytałem: Czy to jest według Sunny? Said odpowiedział: Tak”. (Sunan al-Bejhaki, Hadis Nr. 15485)

Imam Szafii powiedział, że prawdopodobnie Saidowi chodziło o Sunnę Wysłannika Allaha (salla-llahu ´alaihi wa salam- Pokój i błogosławieństwo Allaha niech będą z nim).

prawo do spania i współżycia z mężem

Są to ważne kwestie, których zaspokojenie należy do obowiązków męża po to, by żona nie szukała niemoralnych i nielegalnych kontaktów z obcym mężczyzną. Żona potrzebuje czułości i zainteresowania ze strony małżonka tak, aby ich potrzeby seksualne zostały zaspokojone. Islam zabronił oddania się nieustannej ascezie w celu dopełnienia wszystkich obowiązków związanych z powyższą kwestią. Dowodem na to jest przekazany przez Salmana Alfarisi (radia-llahu ´anhu- Niech Allah będzie zadowolony z niego) hadis: „W tym czasie, kiedy odwiedziłem Abu Dardaa (radia-llahu ´anhu- Niech Allah będzie zadowolony z niego) w jego domu, zastałem tam jego żonę skarżącą się na niego, iż nie korzysta z przyjemności życia doczesnego, a tylko modli się w nocy i pości w dzień. Abu Dardaa (radia-llahu ´anhu- Niech Allah będzie zadowolony z niego) przyniósł posiłek, którego nie skosztował wiec poprosiłem go, aby zjadł ze mną. Odparł:

Poszczę. Powiedziałem: Na Allaha! Musisz zjeść! Zjadł wiec ze mną. Potem nocowałem u niego i widziałem jak Abu Dardaa wstaje w środku nocy z zamiarem pomodlenia się modlitwy nadobowiązkowej. Nie pozwoliłem mu na to mówiąc: ‘Masz obowiązki wobec twojego ciała, wobec Allaha, żony i rodziny. Pość i jedz, módl się i śpij z żoną. Oddaj każdemu należne mu prawa. Kiedy zbliżała się modlitwa poranna powiedziałem do Abu Dardaa: Teraz jeśli chcesz wstań i módl się. Wstał, modlił się a potem razem poszliśmy do meczetu. Wysłannik (salla-llahu ´alaihi wa salam- Pokój i błogosławieństwo Allaha niech będą z nim) usłyszawszy tę historię powiedział:

„Salman miał rację.” (Sahih al- Buchari, Hadis Nr.1867)

Muzułmański uczony Ibnu Hazm powiedział: ‘Obowiązkiem mężczyzny -będącego w stanie- jest współżycie ze swoją żoną przynajmniej raz w okresie jej czystości( miedzy cyklami miesiączki); czyniąc przeciwnie, popełnia on grzech.

Potwierdzeniem tego są słowa Allaha (Subhaanahu wa ta´ala- Chwała Jemu i Wyniosłość): „A kiedy się oczyszczą, to przychodźcie do nich, tak jak nakazał wam Bóg."

Prawem żony-aczkolwiek może z niego zrezygnować- jest, aby nieobecność męża spowodowana podróżą nie trwała dłużej niż sześć miesięcy. Wynika to z czynu kalifa Omara Ibnu al-Chattab (radia-llahu ´anhu- Niech Allah będzie zadowolony z niego),

„który słysząc poezję pewnej kobiety wyrażającą jej ból spowodowany nieobecnością męża, udał się do swojej córki i zapytał ją o to, ile czasu jej zdaniem kobieta wytrzymałaby bez męża. Córka odrzekła, że sześć miesięcy. Na tej podstawie kalif Omar (radia-llahu ´anhu- Niech Allah będzie zadowolony z niego) ustalił, że mężczyzna nie może odbywać służby wojskowej nieprzerwanie przez sześć miesięcy." (Musannaf Abderrazak , Hadis Nr. 12594)

Dochowanie tajemnic żony i zatajenie jej wad dotyczących wyglądu zewnętrznego, zachowania oraz wszystkiego, co dotyczy jej intymnego życia, aby to nie stało się tematem rozmów obcych ludzi. Wysłannik Allaha (salla-llahu ´alaihi wa salam- Pokój i błogosławieństwo Allaha niech będą z nim) powiedział:

„Spośród najgorszych ludzi, najniższą pozycję u Allaha (Subhaanahu wa ta´ala- Chwała Jemu i Wyniosłość) w Dniu Sądu Ostatecznego będzie miał mężczyzna, który mówi z żoną w tajemnicy, a potem idzie i opowiada o jej sekrecie.” (Sahih Muslim, Hadis Nr.1437)

prawo do dobrego traktowania

żona ma prawo ze strony męża do traktowania jej z godnością i szacunkiem nawet w przypadku, gdy nienawidzi on w niej jakiejś cechy, a to na podstawie słów Allaha (Subhaanahu wa ta´ala- Chwała Jemu i Wyniosłość):

(Obchodźcie się z nimi w sposób przyzwoity. A jeśli czujecie względem nich wstręt, to, być może, czujecie wstręt do czegoś, w czym Bóg umieścił wielkie dobro. ) (Qur’an 4:19)
nawet, jeśli mąż nienawidzi swojej żony, nie może jej poniżać ani źle traktować tylko musi okazywać jej litość i traktować ją dobrze lub dać jej rozwód nie krzywdząc jej. Allah Najwyższy (Subhaanahu wa ta´ala- Chwała Jemu i Wyniosłość) mówi:

(Rozwód jest możliwy dwa razy. Potem więc albo ją zatrzymacie zgodnie ze zwyczajem, albo dacie jej całkowitą wolność, uprzejmie ją traktując. ) (Qur’an 2:229)
biorąc pod uwagę to, że doskonałość jest rzeczą nieosiągalną Wysłannik Allaha (salla-llahu ´alaihi wa salam- Pokój i błogosławieństwo Allaha niech będą z nim) powiedział:

„Bądźcie dobrzy dla kobiet, gdyż kobieta jest stworzona z żebra, a najbardziej wykrzywiony jest jego wierzchołek, którego jeśli będziesz chciał wyprostować złamie się, a jeśli zostawisz go, to będzie cały czas krzywy. Tak więc bądźcie dobrzy dla kobiet.” (Sahih al-Buchari, Hadis Nr. 3153)
mąż powinien wykazać się cierpliwością i wyrozumiałością tolerując wady i błędy żony po to, aby nie dopuścić do rozpadu małżeństwa. Jeśli mąż wypomina żonie jej ułomności to przeciwwagą dla niego powinny być jej zalety. Wysłannik Allaha (salla-llahu ´alaihi wa salam- Pokój i błogosławieństwo Allaha niech będą z nim) powiedział:

„Niech wierny nie nienawidzi wiernej, jeśli nienawidzi pewnej cechy jej charakteru, skoro inna go zadowala.” (Sahih Muslim, Hadis Nr.1469)
mąż powinien być miły i uprzejmy dla swej żony, bo Wysłannik Allaha (salla-llahu ´alaihi wa salam- Pokój i błogosławieństwo Allaha niech będą z nim) powiedział:

„Najpełniejszą wiarę spośród wiernych mają najbardziej moralni a najlepsi spośród was, to najlepsi dla swych żon.” (Sahih Ibnu Habban, Hadis Nr.4176)
branie udziału razem z żoną w różnego rodzaju rozrywkach, bo Aisza (radia-llahu ´anhu- Niech Allah będzie zadowolony z niego) powiedziała:

„Pewnego dnia ścigając się z Prorokiem wyprzedziłam go. Później, gdy przytyłam biegaliśmy i tym razem Prorok wyprzedził mnie i powiedział: To za tamten raz.” (Sahih Ibnu Habban, Hadis Nr.4691)

Ponadto islam zaliczył rozrywkę do praw żony, gdyż Wysłannik Allaha (salla-llahu ´alaihi wa salam- Pokój i błogosławieństwo Allaha niech będą z nim) powiedział:

„... Wszystkie rozrywki, którym oddaje się mężczyzna są marnowaniem czasu oprócz strzelania z łuku, jazdy konnej i zabawy z żoną.” (Sunen al-Bejhaki, Hadis Nr. 19517)
mąż ma obowiązek chronić majątek żony i nie rozporządzać nim, jak tylko za jej pozwoleniem i nie ma prawa wziąć z niego czegokolwiek bez jej zgody. Allah Najwyższy (Subhaanahu wa ta´ala- Chwała Jemu i Wyniosłość) mówi:

(I nie zjadajcie sobie nawzajem majątków nadaremnie. ) (Qur’an 2:188)
w sprawach dotyczących małżeństwa, rodziny, domu i wszystkich wspólnych spraw mąż ma obowiązek naradzać się z żoną. Nie jest rozsądne ze strony męża podejmować decyzje samemu nie przyjmując opinii i zdania żony. Narada jest rzeczą pożądaną w małżeństwie gdyż rodzi większe zrozumienie i miłość między żoną a mężem. Allah Najwyższy (Subhaanahu wa ta´ala- Chwała Jemu i Wyniosłość) mówi:

(Ich sprawa jest naradą miedzy nimi. ) (Qur’an 42:38)
mąż nie powinien wywyższać się i być zadufanym w sobie, lecz powinien pomagać żonie w pracach domowych, bo Wysłannik (salla-llahu ´alaihi wa salam- Pokój i błogosławieństwo Allaha niech będą z nim) samodzielnie szył swe ubrania oraz naprawiał buty i pomagał swoim żonom w niektórych czynnościach domowych. Zapytano Aiszę (radia-llahu ´anhu- Niech Allah będzie zadowolony z niego), żonę Proroka (salla-llahu ´alaihi wa salam- Pokój i błogosławieństwo Allaha niech będą z nim)o to, co Wysłannik (salla-llahu ´alaihi wa salam- Pokój i błogosławieństwo Allaha niech będą z nim) robił w domu. Aisza (radia-llahu ´anhu- Niech Allah będzie zadowolony z niego) odpowiedziała:

„Służył swej rodzinie, aż nadchodził czas modlitwy i szedł do meczetu.” (Sahih al-Buchari, Hadis Nr. 644) Wysłannik Allaha (salla-llahu ´alaihi wa salam- Pokój i błogosławieństwo Allaha niech będą z nim) jest dla nas dobrym przykładem.
unikanie wynajdywania i wytykania błędów żony. Wysłannik Allaha (salla-llahu ´alaihi wa salam- Pokój i błogosławieństwo Allaha niech będą z nim) powiedział:

„Jeśli któryś z was jest nieobecny w swoim domu niech nie przychodzi do niego nocą.” (Sahih al-Buchari, Hadis Nr.4946)

Z tego hadisu wynika, że mąż nie powinien z podróży przyjeżdżać nagle w nocy nie uprzedzając żony o swoim przyjeździe, a to, dlatego, że może zastać ją w niezręcznej sytuacji, która będzie dla niej krępująca i to może spowodować w nim negatywne uczucia wobec niej.
unikanie krzywdzenia żony mową, która rani jej uczucia i wywołuje smutek, na podstawie wypowiedzi Wysłannika (salla-llahu ´alaihi wa salam- Pokój i błogosławieństwo Allaha niech będą z nim) skierowanej do pytającego: „O Proroku, jaki mamy obowiązek wobec naszych żon? Wysłannik (salla-llahu ´alaihi wa salam- Pokój i błogosławieństwo Allaha niech będą z nim)odrzekł:

„Żywi ją z tego, co sam posiada i ubiera z tego, co ma, jeśli jest w stanie i nie wolno jej bić po twarzy, ubliżać a oddalać się ( w przypadku jej nieposłuszeństwa) od niej tylko w domu.” (Sunen Abu Dałud, Hadis Nr.2142)
jeśli żona nienawidzi swego męża ma prawo zażądać rozwodu, pod warunkiem, że odda swój as-sadak, który otrzymała od męża przed małżeństwem, chyba, że maż go nie chce, to może ona zatrzymać go. Dowodem na to jest poniższy hadis. Do Proroka (salla-llahu ´alaihi wa salam- Pokój i błogosławieństwo Allaha niech będą z nim) przyszła pewna kobieta i rzekła:

„Na Boga nie mam do Sabita( do męża) żadnych zastrzeżeń w sprawach religii czy moralności(...), ale nienawidzę go”. Wtedy Prorok spytał ją: „Czy oddasz mu jego ogród( jej as-sadak)?Kobieta odpowiedziała: Tak(...).Usłyszawszy to Prorok nakazał jej mężowi, aby odebrał ogród i nie żądał niczego więcej.” (Sunen Ibnu Madża, Hadis Nr.2057)
ochrona honoru i godności żony. Wysłannik Allaha (salla-llahu ´alaihi wa salam- Pokój i błogosławieństwo Allaha niech będą z nim) powiedział:

„Trzej nie zaznają Raju: niedobry i nieposłuszny rodzicom, ten, który nie reaguje na cudzołóstwo kobiet swojej rodziny(ad-dajjus) oraz kobiety upodabniające się do mężczyzn.” (Al- Mustadrak, Hadis Nr.244)
okazywanie żonie dużego zainteresowania i dbanie o to, aby nie odwiedzała miejsc zakazanych (gdzie nie przestrzega się moralnych zasad). Prorok (salla-llahu ´alaihi wa salam- Pokój i błogosławieństwo Allaha niech będą z nim) powiedział:

„Zaprawdę Allah zazdrości i wierzący zazdrości, ale zazdrość Allaha to Jego niezadowolenie z tego, że sługa wszedł w zakazane.” (Sahih Muslim, Hadis Nr. 2761)

* W tym hadisie zazdrość oznacza pozytywną cechę.

Islam nakazuje umiarkowanie w zazdrości, bo Wysłannik Allaha (salla-llahu ´alaihi wa salam- Pokój i błogosławieństwo Allaha niech będą z nim) powiedział: